Azbest: dlaczego jest szkodliwy i jak się go pozbyć?

Azbest wymienia się w czołówce najgroźniejszych zanieczyszczeń na naszej planecie. Włókna azbestu przenikające wraz z powietrzem do naszych płuc czy przewodu pokarmowego i nie da się ich usunąć. Obecność substancji szkodliwych może ujawnić się po kilku latach.

Azbest, zwany inaczej lnem kamiennym lub kamieniem bawełnianym, wykorzystywany był jako dodatek do tkanin - w tym ubrań dla żołnierzy czy strażaków. Robiono z niego nawet obrusy, kurtyny w teatrze czy rury do instalacji wodno-kanalizacyjnej, węzły ciepłownicze, tektury uszczelkowe w sprzęcie AGD. A wszystko dlatego, że jest materiałem niepalnym, elastycznym i dobrze izolującym. Przez lata nie zdawano sobie sprawy ze szkodliwości. Jest rakotwórczy.

Włókna azbestu są nośnikiem rakotwórczych metali – chromu, kadmu, niklu, ołowiu, arsenu, berylu, aluminium. Szkodliwość zależy od średnicy i długości włókien. Te grubsze dają się usunąć przez odkrztuszanie czy wypluwanie. Cieńsze likwiduje system odpornościowy. Najbardziej niebezpieczne są włókna długie i cienkie, które przedostają się do pęcherzyków płucnych, drażniąc je. Tak powstają stany zapalne, w konsekwencji prowadzące do zmian patologicznych.

Ostatecznie mogą powodować nowotwory – raka płuc, oskrzeli, opłucnej. Wdychający włókna azbestu często chorują też na raka żołądka, krtani, nerek, jelit, trzustki, jajnika itd.

Azbest na dachu

Na wielu budynkach zalega jeszcze zawierający azbest eternit. Jeśli jest nieuszkodzony, a konstrukcja dachu sztywna – zagrożenie jest niewielkie. Problem w tym, że dachy azbestem pokrywano kilkadziesiąt lat temu, a rozpad eternitu następuje między 20 a 50 latami od wyprodukowania. Niebezpieczne są spękania, wyszczerbienia czy złuszczenia, dlatego samodzielne zdejmowanie płyt – ich łamanie, rozbijanie czy cięcie jest działaniem skrajnie nieodpowiedzialnych.

Pylenie można ograniczyć m.in. przez polewanie eternitu wodą, a do cięcia używa się wówczas urządzeń wolnoobrotowych z odsysaczem pyłu.

Jak usunąć i unieszkodliwić azbest pozyskując na to dofinansowanie? Można to zrobić w ramach termomodernizacji budynków. Ponadto da się skorzystać ze środków w ramach programów obszarowych realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego lub w ramach innych zadań. Aby zweryfikować możliwość pozyskania środków, warto skontaktować się z pracownikami Zespołu Gospodarki Wodnej i Ochrony Powierzchni Ziemi WFOŚiGW w Katowicach.

W wyjątkowych sytuacjach prosimy o kontakt pod następującymi numerami telefonów:

Informacja ogólna: 32 60 32 200

Zespół Ochrony Przyrody, Edukacji Ekologicznej i Profilaktyki Zdrowotnej: 32 60 32 374

Zespół Analiz, Zabezpieczeń i Windykacji: 32 60 32 233

Zespół Kontroli i Umorzeń: 32 60 32 237

Zespół Ochrony Atmosfery: 32 60 32 222

Zespół Gospodarki Wodnej i Ochrony Powierzchni Ziemi: 32 60 32 341