Jak wrócić do życia? Krótki przewodnik po leczeniu depresji

Tabela: Liczba wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę, nadbudowę, rozbudowę, przebudowę, zmianę sposobu użytkowania, zmianę konstrukcji dachu budynków mieszkalnych jednorodzinnych / liczba wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę dla innych obiektów niż budynki mieszkalne jednorodzinne / liczba wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę instalacji gazu:

styczeń 2020 – 19 / 11 / 30 luty 2020 – 24 / 18 / 22 marzec 2020 – 31 / 15 / 43 kwiecień 2020 – 26 / 11 / 42 maj 2020 – 26 / 6 / 37 czerwiec 2020 – 36 / 11 / 44 lipiec 2020 – 36 / 9 / 45 sierpień 2020 – 28 / 18 / 34 wrzesień 2020 – 33 / 8 / 39 październik 2020 – 29 / 19 / 54 listopad 2020 – 21 / 15 / 30 grudzień 2020 – 24 / 12 / 31 styczeń 2021 – 32 / 21 / 21

PSYCHOLOG RADZI

JAK WRÓCIĆ DO ŻYCIA? KRÓTKI PRZEWODNIK PO LECZENIU DEPRESJI…

„Będziemy zdumieni spostrzeżeniem, jak dużo władzy przekazujemy bezwiednie nieproszonym myślom: zrób to, powiedz tamto, pamiętaj, planuj, nie dawaj spokoju, nie osądzaj. Mają one w sobie ten potencjał, żeby doprowadzić nas do szaleństwa i często to robią! Z myśli biorą się działania. Z działań wynikają wszelkie rodzaje konsekwencji. W jakie myśli zainwestujemy?

Naszym wielkim zadaniem jest widzieć je wyraźnie, tak abyśmy mogli wybrać, według których mamy działać, a które po prostu pozostawiać swojemu biegowi” - J. Goldstein.

Międzynarodowy dzień walki z depresją obchodzimy 23 lutego. Celem obchodów jest m.in. rozpowszechnianie wiedzy na temat depresji i zaburzeń z nią związanych, a w szczególności okazywanie solidarności z chorymi oraz propagowanie działań służących wspieraniu podejmowania leczenia depresji. To bardzo rozpowszechnione schorzenie - szacuje się, że ok. 20% dorosłych osób w jakimś momencie swojego życia przechodzi epizod depresji.

Coraz częściej dotyczy to także młodych pacjentów – jest jednym z najczęściej diagnozowanych zaburzeń psychicznych u dzieci i młodzieży. Obecna izolacja społeczna, wywołana przez pandemię wirusa SARS-CoV-2, zdaje się jeszcze bardziej zaostrzać ten problem.

Zgodnie z obowiązującymi klasyfikacjami zaburzeń depresję diagnozujemy na podstawie występowania określonych objawów:

•obniżonego nastroju (smutku, przygnębienia) trwającego przez co najmniej dwa tygodnie;

•utraty przyjemności z większości działań – zainteresowań i zdolności do przeżywania większości emocji (anhedonia);

•utraty energii prowadzącego do wzmożonej męczliwości i zmniejszenia aktywności;

•zaburzeń apetytu i znacznych zmian w wadze ciała;

•zaburzeń snu (bezsenność, wczesne pobudki, zła jakość snu, nadmierna senność);

•uczucia braku własnej wartości, niskiej samooceny, małej wiary w siebie, poczucia winy;

•kłopotów z koncentracją uwagi lub podejmowaniem decyzji;

•pesymistycznego widzenia przyszłości i/lub wzmożonego myślenia o śmierci, występowania czynów samobójczych.

Depresja jednak to nie jednorodny typ zaburzenia, ale raczej rodzaj doświadczenia, które może być wielorakie – w jego przeżywaniu przez poszczególne osoby będą uwidaczniały się wyraźne różnice, a także w zakresie doświadczania indywidualnego danej osoby może w różnym czasie przejawiać się w rozmaity sposób. U niektórych ludzi występuje klasyczne przygnębienie, obniżony nastrój i spadek energii.

Inni wydają się niespokojni, u kogoś z kolei, może pojawiać się gniew, niektórzy nadużywają substancji psychoaktywnych, jeszcze inni doświadczają chronicznego bólu lub innych zaburzeń fizycznych.

Depresja to także złożone zjawisko biopsychologiczne. Po pierwsze, w depresji zakłócone jest działanie ośrodkowego układu nerwowego np. wydzielania neuroprzekaźników w mózgu. Powyższe wpływa m.in. na możliwości w zakresie doznawania emocji – zarówno pozytywnych, jak i negatywnych. Ponadto u osób z depresją mamy do czynienia z zaburzeniami poznawczymi – myśli na temat obrazu własnej osoby, świata i przeszłości mają negatywne zabarwienie.

Wszystko to wiąże się z brakiem aktywności, izolacją społeczną, wyobcowaniem.

Z powyższych powodów wskazane jest łączenie medycznych metod leczenia depresji (np. zażywanie leków przepisanych przez lekarza psychiatrę) z metodami psychologicznymi (terapią, podczas której wypracowuje się nowe sposoby radzenia sobie z emocjami i myślami). Taki rodzaj dwutorowych oddziaływań daje lepszą gwarancję zapobiegania nawrotom depresji w przyszłości. Dlaczego tak się dzieje?

W ogromnym uproszczeniu wszystko to, co potrafimy, kształtuje się poprzez powstawanie nowych połączeń nerwowych w mózgu. Pamiętamy o tym zwłaszcza wtedy, gdy stymulujemy rozwój małych dzieci – uczymy pierwszych kroków, jazdy na rowerze, pływania… Im więcej powtórzeń danej czynności, tym szlaki neuronalne stają się silniejsze i bardziej rozwija się dana umiejętność.

W jaki sposób wiązać się to może z depresją?

Sposób funkcjonowania psychicznego, podczas gdy trwamy w obniżonym nastroju, wpływa na wzmacnianie w mózgu określonych szlaków nerwowych – niskiej samooceny, braku działania, czarnowidztwa itd. Im więcej i dłużej działamy w powyższy sposób, tym więcej neuronów buduje wspomniane szklaki nerwowe i stają się one silniejsze. Negatywne sposoby reakcji zaczynają dominować nad innymi.

Sytuację pogarsza fakt, że tak jak wcześniej wspominano, zaburzone jest wydzielanie neuroprzekaźników powodujących odczuwanie emocji – dominują emocje negatywne. Leki pozytywnie wpływają na odzyskanie równowagi biologicznej organizmu np. osoba, która je przyjmuje, zaczyna mieć siłę, by wstać rano i wyjść z domu, lepiej sypia, zaczyna odczuwać emocje w sposób adekwatny – cieszą ją wesołe zdarzenia, smucą trudne sytuacje.

Człowiek wówczas zaczyna funkcjonować w bardziej pożądany sposób. Jednakże, po odstawieniu leków, bez przejścia odpowiedniej terapii, istnieje duże prawdopodobieństwo, że osoba powróci do poprzedniego sposobu funkcjonowania w momencie, gdy poczuje smutek czy też znajdzie się w sytuacji kryzysowej. Wówczas uaktywnią się istniejące silne połączenia mózgowe odpowiadające za depresyjne wzorce myślenia i zachowania.

Jak temu przeciwdziałać?

Należy, podczas terapii, wypracować nowe, prawidłowe sposoby reagowania, a co za tym idzie zbudować równie silne szlaki neuronów odpowiadające za akceptowalne, pozytywne wzorce myślenia i działania. Psychoterapia to forma leczenia powodująca powstawanie korzystnych zmian w mózgu osoby, która w niej uczestniczy.

Depresja? To się leczy!

Gdy zauważysz u siebie lub bliskich niepokojące objawy, nie wahaj się natychmiast sięgnąć po profesjonalną pomoc.

Karolina Trepka-Gałuszka

Gabinet Psychologiczny ALTUM