O SZKODLIWOŚCI AZBESTU

O SZKODLIWOŚCI AZBESTU

Azbest to włóknisty materiał nieorganiczny, znany też nazwą lnu kamiennego lub bawełnianego kamienia. W latach 60. minionego wieku był najpopularniejszym i śmiało można stwierdzić, że najtańszym surowcem do wyrobu materiałów budowlanych. Badania nad szkodliwością dla zdrowia azbestu były źródłem sporu między medykami i ekologami a producentami i robotnikami z fabryk wytwarzających produkty na jego bazie.

Ostatecznie z końcem lat 90. skonstruowano zasady bezpiecznego użytkowania i usuwania azbestu.

Azbest to włóknisty materiał nieorganiczny, znany też pod nazwą lnu kamiennego lub bawełnianego kamienia. W latach 60. minionego wieku był najpopularniejszym i śmiało można stwierdzić, że najtańszym surowcem do wyrobu materiałów budowlanych. Badania nad szkodliwością dla zdrowia azbestu były źródłem sporu między medykami i ekologami a producentami i robotnikami z fabryk wytwarzających produkty na jego bazie.

Ostatecznie z końcem lat 90. skonstruowano zasady bezpiecznego użytkowania i usuwania azbestu.

- Z najlepszych gatunków azbestu robi się przędzę azbestową, używaną do produkcji sznurów, taśm, tkanin ognioochronnych i koców gaśniczych, odpornych na działanie temperatury od 250°C do 450°C. Azbest służył również do produkcji okładzin ciernych i taśm hamulcowych oraz materiałów hydroizolacyjnych, np. pap dachowych, mas i kitów. Od początku lat 60. azbest zaczęto wykorzystywać przede wszystkim w budownictwie.

Używano go do wytwarzania materiałów dekarskich i okładzinowych (w postaci płyt falistych i gładkich), rur wodociągowych i kanalizacyjnych. Te produkty zaliczamy do wyrobów spoistych, w których azbest jest związany cementem (ich gęstość objętościowa wynosi ok. 1600 kg/m3). Dopóki nie zostaną uszkodzone, a azbest nie zacznie przedostawać się z nich do powietrza, nie stanowią zagrożenia dla zdrowia mieszkańców czy osób wykonujących prace remontowe.

Dużo groźniejsze są wyroby miękkie (o gęstości objętościowej mniejszej niż 1000 kg/m3), w których jest dużo azbestu, a mało substancji wiążących. Dawniej używano ich do ocieplania rur i bojlerów, zabezpieczania akustycznego i przeciwogniowego. Dziś ich stosowanie jest już zabronione. Możemy jednak zetknąć się z tymi materiałami w czasie prac rozbiórkowych - ich odpady są bardzo niebezpieczne – wyjaśniają pracownicy szczecińskiego magistratu.

Dlaczego azbest jest niebezpieczny? Jego włókna są cieńsze niż ludzki włos, wciągnięcie ich wraz z wdychanym powietrzem do płuc, będzie skutkowało ich pozostaniem w naszym organizmie. Pył azbestowy zanieczyszcza płuca, uszkadza je mechanicznie – drobinki azbestu drażnią śluzówkę, co powoduje zwłóknienie tkanki. Ostatecznie azbest może być powodem choroby zwanej azbestozą, a także nowotworu. Organizm nie potrafi go wydalić ze względu na dużą odporność chemiczną włókien.

Proces chorobowy azbestozy jest długi – wynosi średnio 20 lat (od chwili zetknięcia z materiałem). Choroba objawia się napadami kaszlu i astmą.

- Materiały zawierające azbest muszą zostać usunięte na koszt właściciela budynku i zastąpione innymi wyrobami, niezawierającymi azbestu. Prace polegające na usuwaniu lub naprawie starych pokryć azbestowych mogą być wykonywane wyłącznie przez firmy posiadające odpowiednie wyposażenie techniczne oraz zatrudniające odpowiednio przeszkolonych pracowników. Wykonawca musi posiadać zezwolenie na prowadzenie działalności, w wyniku której powstają niebezpieczne odpady.

Prace należy prowadzić w taki sposób, by w możliwie największym stopniu ograniczyć uwalnianie się azbestu. Pomoże w tym nawilżanie wyrobów azbestowych wodą (lepiej stosować specjalne środki „unieszkodliwiające” azbest podczas jego usuwania, wnikające w głąb materiału, impregnujące i wiążące włókna, a tym samym uniemożliwiające ich uwalnianie). Tam, gdzie jest to możliwe, powinno się demontować całe wyroby (płyty, rury), starając się ich przy tym nie uszkodzić.

Miejsce, w którym prowadzi się prace polegające na naprawie lub usuwaniu azbestu, należy odizolować od otoczenia specjalnymi osłonami. Powinny również znaleźć się tam tablice ostrzegawcze o treści: „Uwaga! Zagrożenie azbestem”, „Osobom nieupoważnionym wstęp wzbroniony”. Wszystkie zdemontowane wyroby muszą być składowane w opakowaniach z folii polietylenowej (grubszej niż 0,2 mm), w pomieszczeniach zabezpieczonych przed dostępem osób niepowołanych.

Po zakończeniu prac polegających na usunięciu azbestu (o łącznej powierzchni nieprzekraczającej 500 m2) ich wykonawca ma obowiązek złożyć właścicielowi budynku pisemne oświadczenie, że przeprowadził prace z zachowaniem właściwych przepisów technicznych i sanitarnych oraz oczyścił cały teren z azbestu. Oświadczenie takie musimy przechowywać przez co najmniej 5 lat – wyjaśniają urzędnicy.

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach ogłosił nabór wniosków na unieszkodliwianie odpadów zawierających azbest.

WFOŚiGW W KATOWICACH ogłasza nabór wniosków na przedsięwzięcia w zakresie demontażu, zbierania, transportu oraz unieszkodliwiania odpadów zawierających azbest na obszarach dotkniętych klęską żywiołową lub dotkniętych zdarzeniami noszącymi znamiona klęski żywiołowej przy udziale środków z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach Programu Priorytetowego: „Ogólnopolski program finansowania usuwania wyrobów zawierających azbest” związanych z realizacją gminnych programów usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest.

a. Beneficjenci: Gminy, działające na rzecz właścicieli lub posiadaczy obiektów budowlanych, na terenie których przeprowadzona została inwentaryzacja wyrobów zawierających azbest, znajdujące się w wykazie Gmin województwa śląskiego, na terenie których doszło w 2021 roku do wystąpienia klęski żywiołowej lub zdarzenia noszącego znamiona klęski żywiołowej, potwierdzonym przez Wojewodę Śląskiego.

b. Termin składania wniosków: do 23.12.2021 roku. Wnioski, które wpłyną po tym terminie nie będą rozpatrywane.

c. Koszty kwalifikowane - koszty niezbędne do osiągnięcia efektu ekologicznego obejmują wyłącznie koszty demontażu, zbierania, transportu i unieszkodliwiana materiałów zawierających azbest.

d. Forma dofinansowania: dotacja

e. Wysokość dofinansowania - do 100% kosztów kwalifikowanych udostępnionych ze środków NFOŚiGW. Kwota dofinansowania nie może przekroczyć iloczynu 700 zł i sumy całkowitego efektu ekologicznego, wyrażonego w Mg unieszkodliwionych odpadów zawierających azbest.

f.

Pomoc publiczna: a) w przypadku, gdy dofinansowanie stanowi pomoc publiczną, jest ono udzielane zgodnie z regulacjami dotyczącymi pomocy publicznej; b) w przypadku dofinansowania przekazywanego za pośrednictwem jednostki samorządu terytorialnego, zasady pomocy publicznej stosowane są w odniesieniu do ostatecznych odbiorców korzyści (podmiotem udzielającym pomocy ostatecznemu odbiorcy, zobowiązanym do zapewnienia zgodności pomocy publicznej z zasadami jej udzielania oraz realizacji innych obowiązków podmiotu udzielającego pomocy jest w takiej sytuacji dotowana jednostka samorządu terytorialnego).

g.

Spełnienie kryterium legalności Zadanie będące przedmiotem wniosku o dofinansowanie winno być zrealizowane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r., w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz.U. 2004 nr 71 poz. 649) i rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 5 sierpnia 2010 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz.U. 2010 nr 162 poz. 1089).

h. Wnioski wraz z załącznikami należy sporządzić na obowiązujących formularzach dostępnych na stronie internetowej Funduszu. Do wniosku dodatkowo należy załączyć Protokół szacowania szkód.

Wypełniony wniosek wraz z wymaganymi załącznikami należy złożyć w jeden z dwóch sposobów: a) w wersji papierowej do biura Wojewódzkiego Funduszu z załączoną wersją elektroniczną wniosku zapisaną w formie pliku PDF oraz dodatkowo Zestawienie właścicieli obiektów w formacie XLS na nośniku danych (np. pamięć USB, płyta CD) lub b) poprzez ePUAP (z konta Wnioskodawcy) na skrytkę Wojewódzkiego Funduszu – z podpisami elektronicznymi.

i. Wnioski rozpatrywane będą w oparciu Program priorytetowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej pod nazwą „Ogólnopolski program finansowania usuwania wyrobów zawierających azbest”, a kwestii nieobjętej niniejszym programem w oparciu o „Zasady udzielania dofinansowania ze środków WFOŚiGW w Katowicach”.

Kontakt z Zespołem Gospodarki Wodnej i Ochrony Powierzchni Ziemi: tel. 32 60 32 341, 32 60 32 241.