ROK SZKOLNY W LICZBACH

R O K S Z K O L N Y W L I C Z B A C H

K o n i e c r o k u s z k o l n e g o t o d l a k u r a t o r i ó w o ś w i a t y c z a s p o d s u m o w a ń . W każdym województwie powstają statystyki weryfikujące przebieg nauczania. To jaki był rok szkolny 2021/22 na naszym terenie sprawdza Śląski Kurator Oświaty. Ostatnie miesią- ce nauki podsumowano w liczbach, a te robią wrażenie. 24 czerwca wakację w województwie śląskim rozpoczęło ponad pół miliona uczniów i słuchaczy oraz 160 tys. przedszkolaków.

Informacje statystyczne

24 czerwca 2022 r. rok szkolny zakończyło ok. 570 tys. uczniów i słuchaczy szkół różnych typów oraz ponad 160 tys. przedszkolaków. Ponad 30 tys. uczniów ostatnich klas liceów ogólnokształcących i techników skończyło szkołę w kwietniu, natomiast 24 czerwca szkołę podstawową zakończyło ponad 57 tys. uczniów. Swoje pierwsze świadectwa szkolne odebrało ponad 44 tys. pierwszo- klasistów.

Uczniowie i słuchacze zdobywali wiedzę w ok. 2800 szkołach różnych typów, a najmłodsi w wieku od 3 do 6 lat korzystali z opieki i nauki w 1600 przedszkolach i in- nych formach wychowania przedszkolnego. W woj. śląskim funkcjonuje również prawie 1000 różnego rodzaju placówek, w których uczniowie mogą rozwijać zainteresowania, a dorośli – zdobywać dodatkowe kwalifikacje i umiejętności.

Funkcjonuje również grupa placówek przeznaczona dla uczniów o spe- cjalnych potrzebach edukacyjnych. Natomiast zarówno uczniowie, jak i rodzice mogli liczyć na wsparcie w 131 poradniach psychologicz- no–pedagogicznych.

Organizacja nauczania. Nauka stacjonarna, zdalna i tzw. hybrydowa

W tym roku szkolnym uczniowie przez osiem miesięcy uczyli się stacjonarnie, chy- ba że zajęcia stacjonarne były zawieszane przez dyrektora w zawiązku z przypadka- mi zakażenia. Dyrektor zawieszał zajęcia po uzyskaniu pozytywnej opinii powiato- wego inspektora sanitarnego, zgody organu prowadzącego i zawiadomieniu Śląskiego Ku- ratora Oświaty.

Jedynie w okresie zimowym (od 20 grudnia 2021 r, do 20 lutego 2022 r.), z uwagi na wzrost zakażeń, zajęcia stacjo- narne zostały zawieszone rozporządzeniem przez Ministra Edukacji i Nauki, przy czym w niektórych przypadkach nauka odbywała się stacjonarnie, co również sprecyzowano w rozporządzeniu.

Program wsparcia psychologiczno-peda- gogicznego

W czerwcu 2021 roku w Kuratorium Oświaty w Katowicach w odpowiedzi na konsekwencje długotrwałej nauki zdal- nej rozpoczęto realizację Programu wsparcia psychologiczno-pedagogicznego.

Głównym zadaniem powołanego przez Śląskiego Ku- ratora Oświaty Zespołu koordynatorów ds. wspierania szkół w zakresie udzielania po- mocy psychologiczno-pedagogicznej było rozpoznanie skutków nauczania zdalnego z wykorzystaniem kwestionariuszy ankiet skierowanych do dyrektorów szkół, nauczy- cieli oraz rodziców.

W oparciu o wyniki diagnozy poradnie psy- chologiczno-pedagogiczne i placówki dosko- nalenia nauczycieli przygotowały ofertę zajęć i warsztatów kierowanych do uczniów, rodzi- ców i nauczycieli uwzględniających aktualną diagnozę potrzeb.

Zespół koordynatorów monitorował działa- nia psychoprofilaktyczne podjęte w szkołach wspomaganych przez poradnie i placówki. Prowadzono nadzór nad realizacją zajęć re- integracyjnych, które zostały wskazane przez dyrektorów szkół jako jedne z najskuteczniej- szych działań wspierających proces adaptacji uczniów po powrocie do nauki stacjonarnej.

Wśród najczęściej realizowanych treści wska- zano: sposób radzenia sobie ze stresem, od- budowywanie więzi rówieśniczych w sferze emocjonalno-społecznej, integrację zespołu klasowego oraz budowanie motywacji do nauki.

Monitorowano również modyfikację treści programów wychowawczo-profilaktycznych w szkołach i placówkach z uwzględnieniem wyników aktualnej diagnozy potrzeb ucz- niów. Modyfikacja najczęściej dotyczyła pro- wadzenia warsztatów nt. sposobów radzenia sobie ze stresem oraz organizowania zajęć integrujących zespół klasowy, a także zajęć mających na celu poprawę kondycji fizycz- nej uczniów.

Uczniowie – uchodźcy z Ukrainy

W woj. śląskim rok szkolny w polskich szkołach kończy 21175 uczniów – uchodź- ców z Ukrainy. Najwięcej – 14708 - to ucz- niowie szkół podstawowych. Ponad 4700 uczyło się w 293 oddziałach przygotowaw- czych utworzonych w 176 szkołach, przy czym w szkołach podstawowych utworzono najwięcej oddziałów przygotowawczych (243 oddziały w 137 szkołach).

Z 19 miast na prawach powiatu w 6 miastach (Dąbrowa Górnicza, Jastrzębie Zdrój, Piekary Śląskie, Sosnowiec, Świętochłowice oraz Zabrze) nie utworzono oddziałów przygotowawczych, nawet w przypadku dużej liczby uczniów uchodźców z Ukrainy, np. Sosnowiec – ok. 1000 uczniów, Zabrze – ok. 660, czy Dąbrowa Górnicza – ok. 500. Także w innych dużych miastach, gdzie liczba uczniów jest bardzo wysoka, liczba uczniów w oddziałach przy- gotowawczych stanowi mały procent, np.

Bielsko-Biała (liczba uczniów w oddziałach przygotowawczych – 343 w stosunku do ogólnej liczby uczniów – 1308), Gliwice (licz- ba uczniów w oddziałach przygotowawczych – 156 w stosunku do ogólnej liczby uczniów – 1404), Katowice (liczba uczniów w oddzia- łach przygotowawczych – 364 w stosunku do ogólnej liczby uczniów – 2423), Mysłowice (liczba uczniów w oddziałach przygotowaw- czych – 21 w stosunku do ogólnej liczby ucz- niów – 316).

Liczba uczniów uchodźców z Ukrainy w szkołach i placówkach woj. śląskiego bar- dzo szybko przyrastała - 7 marca br. wynosiła 688 uczniów i zwiększała się każdego dnia skokowo o ok. 500, 600 uczniów do około połowy maja 2022 r. i w szczytowym mo- mencie wynosiła 22589 uczniów uczących się w 2600 placówkach. Od 16 maja można zaobserwować zmniejszanie się liczby ucz- niów uchodźców z Ukrainy w szkołach i pla- cówkach niektórych gmin.

Najwięcej uczniów uchodźców z Ukrainy uczy się w szkołach i placówkach mieszczących się w dużych miastach: najwięcej w Katowicach (ok. 2400), Gliwicach, Częstochowie i Bielsku-Białej (ok. 1400) oraz w Sosnowcu i Tychach (ok. 900 – 1000).

Sytuacja kadrowa

W mijającym roku szkolnym w woj. śląskim jest zatrudnionych ok. 82 tys. nauczycieli w wymiarze: od pojedynczych godzin do półtora etatu. Niektórzy nauczyciele mają zawartych więcej niż jedną umowę o pracę. Wśród aktualnie pracujących nauczycieli są także zatrudnieni na czas określony (np. sta- żyści) lub zatrudnieni na zastępstwo za nie- obecnego nauczyciela.

Aktualnie – jak co roku – w szkołach trwa ruch służbowy. Jest to sytuacja natural- na, powtarzalna w każdym roku szkolnym. W przypadku zdecydowanej większości na- uczycieli zatrudnionych na czas nieokreślo- ny lub na podstawie mianowania wypowie- dzenia stosunku pracy muszą zostać złożone nie później niż trzy miesiące przed końcem roku szkolnego (rok szkolny kończy się 31 sierpnia) – ten termin dotyczy tzw. placó- wek feryjnych.

Nauczycielom zatrudnionym na czas określony umowy wygasają z końcem okresu, na jaki zostały zawarte. Jednocześnie odbywa się nabór na wolne stanowiska pra- cy. Aktualnie na stronie Kuratorium Oświaty w Katowicach znajduje się 1416 ofert (stan na 20.06.2022 r.), w tym 758 na co najmniej pełny etat. Z kolei 192 to oferty zatrudnienia na zastępstwo za nieobecnego nauczyciela (urlopy dla poratowania zdrowia, macierzyń- skie i inne).

Sytuacja kadrowa w ostatnich latach jest stabilna: co roku są odejścia nauczycieli z pracy i co roku są zatrudniani nowi nauczy- ciele. Ponadto część nauczycieli – tak jak to dzieje się od wielu lat – będzie miała przy- dzielone godziny ponadwymiarowe.

Zgodnie z art. 35 Karty nauczyciela w szczególnych wypadkach, podyktowanych wyłącznie ko- niecznością realizacji programu nauczania, nauczyciel może być obowiązany do odpłat- nej pracy w godzinach ponadwymiarowych zgodnie z posiadaną specjalnością, których liczba nie może przekroczyć 1/4 tygodnio- wego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć.

Przydzielenie nauczycielowi większej liczby godzin ponadwymiarowych może nastąpić wyłącznie za jego zgodą, jednak w wymiarze nieprzekraczającym 1/2 tygodniowego obo- wiązkowego wymiaru godzin zajęć. Podobnie jak w poprzednich latach najwięcej ofert cze- ka na nauczycieli wychowania przedszkolne- go (194), przedmiotów zawodowych (130), języków obcych (135).

Rekrutacja do szkół ponadpodstawowych

O przyjęcie do szkół ponadpodstawowych ubiega się ponad 57 tys. uczniów, tj. o ok. 17 tys. więcej niż w roku ubiegłym. Większa licz- ba kandydatów wynika z reformy (odwołanej w 2016 r.) wprowadzającej obniżenie wieku szkolnego, w związku z czym 8 lat temu do szkół podstawowych poszedł cały roczników siedmiolatków i połowa rocznika sześciolat- ków.

W związku z większą liczbą absolwen- tów szkół podstawowych w tym roku odpo- wiednio została zwiększona liczba miejsc w poszczególnych szkołach. Szkoły ponad- podstawowe przygotowały różnorodną ofer- tę dla ósmoklasistów, którą prezentowały na swoich stronach internetowych. Wnioski o przyjęcie do szkoły uczniowie składali do

20 czerwca, ale mogą jeszcze od 24 czerwca do 13 lipca dokonywać zmian w swoich wy- borach. 1 lipca ósmoklasiści poznają wyniki egzaminu ósmoklasisty, a zaświadczenia zo- staną przekazane do szkół do 7 lipca. W wielu szkołach wciąż liczba chętnych z tzw. „pierw- szej preferencji” jest mniejsza niż liczba miejsc. Dotyczy to wszystkich typów szkół, tj. liceów ogólnokształcących, branżowych szkół I stopnia, techników.

Przed tegorocznymi maturzystami rekrutacja do szkół wyższych i oczekiwanie na wyniki egzaminu matural- nego. Maturzyści poznają wyniki i otrzymają świadectwa dojrzałości 5 lipca.

Wypoczynek dzieci i młodzieży – lato 2021

Mówiąc o wypoczynku, należy przez to rozumieć wypoczynek organizowany dla dzieci i młodzieży w celach rekreacyjnych lub regeneracji sił fizycznych i psychicznych, połączony ze szkoleniem lub pogłębianiem wiedzy, rozwijaniem zainteresowań, uzdol- nień lub kompetencji społecznych dzieci i młodzieży, trwający nieprzerwanie co naj- mniej 2 dni, w czasie ferii letnich i zimowych oraz wiosennej i zimowej przerwy świątecz- nej, w kraju lub za granicą, w szczególności w formie kolonii, półkolonii, zimowiska, obo- zu i biwaku.

Już w dniu rozdania świadectw rozpoczynają się wyjazdy na kolonie, obozy. Organizatorzy z terenu woj. śląskiego wpro- wadzili do bazy wypoczynku 1765 zgłoszeń wypoczynku dla 73449 uczestników, w tym:

- 787zgłoszeń półkolonii dla 28333 uczest- ników,

- 901 zgłoszeń wypoczynku krajowego dla 41990 uczestników,

- 77 zgłoszeń wypoczynku organizowanego za granicą dla 3126 uczestników.

Z ogólnej liczby zgłoszeń wypoczynku do realizacji na terenie woj. śląskiego zaplano- wano 997 wypoczynków dla 36 626 uczest- ników, w tym 762 półkolonie dla 27 692 uczestników.

Wypoczynki organizowane za granicą zlokalizowane są głównie na terenie Bułga- rii, Włoch, Chorwacji, Macedonii, Hiszpanii, Portugalii, Turcji.

Na terenie województwa śląskiego orga- nizatorzy z innych rejonów kraju zaplano- wali (według stanu na dzień 21.06.2022 r.) organizację 199 wypoczynków dla 8938 uczestników (wypoczynek zlokalizowany głównie w Beskidzie Śląskim i Żywieckim, oraz na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej).

W pierwszych dniach ferii letnich (od 25 do 29 czerwca 2022 r.) na terenie wojewódz- twa śląskiego wypoczywać będzie 13285 uczestników wypoczynku (334 wypoczynki), w tym z wypoczynku w miejscu zamieszkania skorzysta 8504 uczestników (215 wypoczyn- ków).

Aktualna liczba zgłoszeń wypoczynku jest nieco większa niż w roku ubiegłym - np. 21 czerwca 2021 r. wprowadzono do bazy wy- poczynku 1515 zgłoszeń dla 62341 uczest- ników. Jest to dopiero początek wakacji i systematycznie napływają nowe zgłoszenia (wypoczynek w formie półkolonii i organizo- wany za granicą należy zgłosić minimum 14 dni przed jego rozpoczęciem, wypoczynek krajowy w terminie 21 dni).

Obecnie zgła- szane są wypoczynki, które rozpoczną się w miesiącu lipcu i sierpniu br. Dla porówna- nia – w pierwszym roku pandemii wg stanu 2020 r.) na dzień 1 lipca w bazie wypoczyn- ku umieszczono 1132 dla 40083, natomiast przed pandemią, w 2019 r. o tej samej porze w bazie było 2351 wypoczynków dla 99 281 uczestników.

Do chwili obecnej pracownicy Kuratorium rozpatrzyli pozytywnie i zamieścili w bazie wypoczynku 1226 zgłoszeń wypoczynku, odesłano do korekty (z powodu braków w dokumentacji) 63 zgłoszenia, kolejne 476 zgłoszeń oczekuje na rozpatrzenie.

Zgłosze- nia wypoczynku dokonuje się elektronicznie poprzez bazę wypoczynku prowadzoną przez Ministra Edukacji i Nauki (https://wypoczy- nek.mein.gov.pl/) – na tej stronie również rodzice i opiekunowie dzieci mogą spraw- dzić, czy wypoczynek został zgłoszony i za- twierdzony do realizacji – tylko wypoczynki posiadające status zatwierdzony mogą być realizowane.

Wszelkie informacje dotyczą- ce organizacji wypoczynku są zamieszczane na stronie internetowej Kuratorium Oświaty w Katowicach (http://kuratorium.katowice. pl/) w zakładce wypoczynek.

Wojewoda Ślą- ski uruchomił na potrzeby akcji „Bezpiecz- ne wakacje 2022” infolinię interwencyjną pod numerem (32)20-77-077 Podstawą podjęcia działań przez Kuratorium Oświaty w Katowicach i Wojewódzkie Centrum Za- rządzania Kryzysowego w Katowicach będzie zgłoszenie nieprawidłowości w zakresie wy- poczynku dzieci i młodzieży, w szczególności niedopełnienia przez organizatorów obo- wiązków określonych w art. 92c ustawy o sy- stemie oświaty (Dz. U. z 2021 r. poz. 1915,ze zm.).

Zgodnie z ww. przepisem do obowiąz- ków tych należy zapewnienie:

• bezpiecznych i higienicznych warunków wypoczynku w obiekcie lub na terenie speł- niającym wymagania ochrony przeciwpo- żarowej, ochrony środowiska oraz warunki higieniczno-sanitarne, określone w przepi- sach o ochronie przeciwpożarowej, ochronie środowiska i Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a w przypadku wypoczynku z udziałem dzieci i’ młodzieży niepełnosprawnej w obiekcie lub na terenie dostosowanym do potrzeb wynika- jących z rodzaju niepełnosprawności uczest- ników wypoczynku,

• wykwalifikowanej kadry wypoczynku,

• dostępu do opieki medycznej,

• realizacji programu wypoczynku i zajęć dostosowanych do wieku, zainteresowań i potrzeb uczestników, ich stanu zdrowia, sprawności fizycznej i umiejętności,

• żywienia zgodnego z zasadami higieny żywienia,

• bezpiecznego korzystania z wyznaczone- go obszaru wodnego,

• bezpiecznego przebywania w górach,

• odpowiedniego stanu technicznego środ- ka transportu przewożącego dzieci i młodzież na wypoczynek.

Przez całe wakacje wizytatorzy Kuratorium Oświaty w Katowicach będą prowadzić kon- trole kolonii, półkolonii i obozów.

Wypoczynek – nr telefonu interwencyjnego „Bezpieczne wakacje 2022” - 32 2077077

Żródło: Kuratorium Oświaty w Katowicach