SMOG PODSTĘPEM ODBIERA CI ZDROWIE

Sezon grzewczy w pełni. Wraz z jego rozpoczęciem stan jakości powietrza znacząco się pogorszył. Szkodliwe zanieczyszczenia unoszące się w powietrzu to powód do zmartwień nie tylko ze względów ekologicznych, ale również zdrowotnych.

Wiele organizacji publikuje dane, które powinny skłonić nas do pewnych przemyśleń. European Heart Journal w swoim raporcie wskazuje, że w 2015 roku zanieczyszczenia powietrza przyczyniły się do przedwczesnej śmierci blisko 9 mln osób na całym świecie. Szacuje się, że w Polsce corocznie umiera około 50 tysięcy osób. Czy mamy zatem świadomość jak zanieczyszczenia powietrza wpływają na nasze zdrowie?

Nawet krótkotrwała ekspozycja na smog skutkuje różnego rodzaju dolegliwościami uciążliwymi dla naszego organizmu. Pył zawieszony, osadzający się w płucach jest przyczyną chorób układu oddechowego. Objawy chorób wywołanych przez to zanieczyszczenie przypominają objawy typowego przeziębienia: przedłużające się infekcje górnych dróg oddechowych, spłycony oddech, kaszel i duszności.

Smog znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia astmy oskrzelowej, zapalenia oskrzeli, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, oraz zapalenia płuc. Co ciekawe smog może być również alergenem. Wszelkie badania potwierdzają, że komórki będące źródłem histaminy, odpowiedzialnej za reakcje alergiczne, uaktywniają się pod wpływem pyłu zawieszonego PM2,5. Objawami alergii na smog jest przewlekła infekcja dróg oddechowych, która nawraca w sezonie jesienno-zimowym.

Na długiej liście dolegliwości związanych ze złą jakością powietrza znajdziemy również choroby nowotworowe, choroby układu krążenia, oraz choroby o podłożu psychicznym.

Długotrwałe oddychanie zanieczyszczonym powietrzem zwiększa ryzyko wystąpienia udaru mózgu przede wszystkim u osób starszych z przewlekłymi schorzeniami układu krążenia. Obciążenie organizmu takimi związkami jak tlenek węgla, dwutlenek siarki, dwutlenek azotu czy ozon znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia zawału serca.

Długotrwała ekspozycja na smog przyczynia się do rozwoju raka płuc, zwiększa się ryzyko wystąpienia raka pęcherza moczowego, mózgu i szyjki macicy.

Oprócz seniorów, grupą o największym ryzyku wystąpienia chorób wywołanych zanieczyszczeniami powietrza są dzieci. Zanieczyszczenia obecne w powietrzu wpływają na zdrowie jeszcze nienarodzonych dzieci. Ekspozycja kobiet ciężarnych na zanieczyszczone powietrze skutkuje częstszym zapaleniem dróg oddechowych u niemowląt. Z kolei u starszych dzieci powodują one niższą objętość wydechową płuc.

Badania wykazują, że dzieci, których mamy były narażone na działanie wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych obecnych w smogu, są nadpobudliwe, mają problemy z koncentracją i kontrolowaniem emocji.

Pamiętajmy, że walka o czyste powietrze, wszelkie działania zmierzające do ograniczenia niskiej emisji czy rozwiązania systemowe w postaci np. uchwał antysmogowych to działania mające na celu poprawę komfortu naszego życia. Koszty zdrowotne złej jakości powietrza są niezaprzeczalne i bardzo wysokie, dlatego tak ważne jest ograniczenie emisji zanieczyszczeń np. poprzez likwidację starych pieców i kotłów oraz zaprzestanie spalania odpadów.

Czy możemy chronić swoje zdrowie przed smogiem? Przede wszystkim monitorujmy stan jakości powietrza w swojej okolicy, a w momencie wystąpienia złej jego jakości starajmy się ograniczyć do minimum przebywanie na zewnątrz.

Tekst powstał w celach informacyjno-edukacyjnych, w ramach realizacji Projektu LIFE „Śląskie. Przywracamy błękit”. Kompleksowa realizacja Programu ochrony powietrza dla województwa śląskiego.

Autor: Dominika Bukalak-Gaik Ekodoradca Subregionalny