Dzieci w Gminie Poraj oddychają smogiem – alarmujący raport jakości powietrza

Porajski Alarm Smogowy przedstawił najnowszy ranking jakości powietrza w szkołach i przedszkolach Gminy Poraj za rok szkolny 2024/2025. Wnioski - najmłodsi mieszkańcy gminy przez wiele dni byli zmuszeni do nauki i zabawy w warunkach zagrażających zdrowiu. Najgorszą sytuację odnotowano w Żarkach Letnisku - 51 dni smogowych oraz w Poraju - aż 58.

Ranking obejmuje dane za rok szkolny 2024/2025 i przedstawia liczbę dni z przekroczeniem dopuszczalnego dobowego poziomu pyłu zawieszonego PM10 oraz pyłu PM2,5 zgodnie z rekomendacją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). W zestawieniu przedstawiono dane z czujników jakości powietrza (Airly), zlokalizowanych w Żarkach Letnisku, Kuźnicy Starej, Poraju oraz Jastrzębiu.

Zamiast poprawy obserwujemy pogarszającą się jakość powietrza w Żarkach Letnisku. Tam liczba dni z przekroczeniami pyłu PM10 wzrosła w odniesieniu do roku szkolnego 2022/2023 z 38 do 51.

W Żarkach Letnisku czujnik jest zamontowany na budynku przedszkola/żłobka, które mieści się vis a vis szkoły. Tutaj najmłodsze dzieci oraz te, które uczą się w szkole podstawowej, były wiele dni skazane na oddychanie smogiem i wiele dni.

Czujnik w Poraju, znajdujący się nieopodal szkoły na budynku Urzędu Gminy Poraj, odnotował aż 58 dni z powietrzem nienadającym się do oddychania!

Pył PM10 to toksyczna mieszanka. Jego wdychanie ma wpływ na funkcjonowanie górnych dróg oddechowych i może przyczyniać się do zwiększenia zagrożenia infekcjami układu oddechowego oraz pogorszenia objawów chorób alergicznych, astmy itp.

Oprócz pyłu PM10, w rankingu uwzględniono także pył PM2,5, uważany za bardziej szkodliwy dla zdrowia, ponieważ dostaje się bezpośrednio do krwiobiegu. Długotrwała ekspozycja na wysokie stężenia PM2,5 zwiększa ryzyko chorób serca i nowotworów. Niestety, również w przypadku tego rodzaju pyłu, wyniki są niepokojące.

Najwyższe średniodobowe stężenie PM2,5 odnotowano w Poraju, gdzie przekroczenie normy WHO wynosi 726%. Dalej uplasowały się: Żarki Letnisko (653% normy), Jastrząb (613%) i Kuźnica Stara (600%).

Nie jesteśmy w stanie ochronić dzieci przed wpływem zanieczyszczeń żadnym innym sposobem jak tylko wymieniając przestarzałe kotły na paliwa stałe na bardziej ekologiczne źródła ciepła.

Za niespełna sto dni pozaklasowe kotły, tzw. kopciuchy, staną się w województwie śląskim nielegalne. Tak stanowi uchwała antysmogowa - jednoznacznie i bez wyjątków. - Kończy się czas kopciuchów - mówi Emil Nagalewski, koordynator Polskiego Alarmu Smogowego w woj. śląskim. - Jeśli ktoś jeszcze ogrzewa dom starym, pozaklasowym piecem, musi go wymienić do końca roku. To po prostu obowiązek wynikający z prawa. Nie warto zwlekać - unikniemy stresu, kontroli i mandatu.

Warto wybrać zdrowie i spokój. Dotacja z programu "Czyste Powietrze" to realne wsparcie - wystarczy wejść na czystepowietrze.gov.pl albo skontaktować się z ekodoradcą w swojej gminie.

Z danych pozyskanych z Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (dane z grudnia 2024 r.) wynika, że na terenie Gminy Poraj jest eksploatowanych 1500 pozaklasowych kotłów na paliwa stałe.

Władze Gminy Poraj marginalizują temat zanieczyszczenia powietrza. Jak wynika z najnowszego Raportu o Stanie Gminy, w 2024 roku przeprowadzono 82 kontrole spalania śmieci, tylko w 8 przypadkach wezwano policję, a w konsekwencji został nałożony jeden mandat karny w wysokości 20 zł.

Warto przypomnieć, że w 2024 roku decyzją Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach, na Wójta Gminy Poraj została nałożona kara pieniężna w wysokości 50 000 zł, za nierealizowanie zadań określonych w programie ochrony powietrza dla województwa śląskiego.

Władze samorządowe odgrywają kluczową rolę w realizowaniu zapisów dotyczących ochrony powietrza, ponieważ to one odpowiadają za wdrażanie i egzekwowanie działań na poziomie lokalnym. Bez zmiany podejścia lokalnych władz do problemu zanieczyszczenia powietrza mieszkańcy gminy Poraj nie mają szans w najbliższym czasie na oddychanie czystym powietrzem. Źródło: Porajski Alarm Smogowy

[INFOGRAFIKA] Zanieczyszczenie powietrza w Gminie Poraj 2024/2025 - szkoły/przedszkola z najwyższym średniodobowym stężeniem PM10 w trakcie roku szkolnego 2024/25 (45 µg/m³ - dobowe, dopuszczalne stężenie pyłu PM10): Poraj 130, Jastrząb 104, Kuźnica Stara 104, Żarki Letnisko 128, Choroń - brak danych.

[INFOGRAFIKA] Zanieczyszczenie powietrza w Gminie Poraj 2024/2025 - liczba dni z przekroczeniem poziomu rekomendacji Światowej Organizacji Zdrowia dla pyłu PM10 (WHO dopuszcza 4 dni): Poraj 58, Jastrząb 30, Żarki Letnisko 51, Kuźnica Stara 35, Choroń - brak danych.