Jesteś niewidomy albo niedowidzisz? W urzędach mają to w nosie!

JESTEŚ NIEWIDOMY ALBO NIEDOWIDZISZ? W URZĘDACH MAJĄ TO W NOSIE!

Na sześć urzędów z powiatu myszkowskiego aż cztery przesyłają dokumenty niemożliwe do przeczytania przez niewidomych. Jedynie w Żarkach i Koziegłowach dbają o to, by nie wykluczać osób mających problemy ze wzrokiem. W Lelowie i Janowie niepełnosprawni mają łatwy dostęp do informacji.

Wysyłając wnioski do ośmiu urzędów: miast, gmin i powiatu sprawdzaliśmy, czy osoby niepełnosprawne mają możliwość dostępu do informacji publicznej. Okazuje się, że prosta sprawa przerosła pracowników samorządowych.

Aż połowa przekazuje pliki w formie niemożliwej do odczytania przez programy dla osób słabo lub niedowidzących. W XXI wieku to naprawdę skandal. Na liście niedostępnych są nie tylko urzędy małych gmin, jak Poraj czy Niegowa, przykładem nie świeci Starostwo Powiatowe w Myszkowie i Urząd Miasta Myszkowa. Ta ostatnia instytucja poprzez Sekretarza Sławomira Matyję przesłała nam kiedyś odpowiedź jako skan wytarganej kartki z zeszytu w kratkę…

Choć te czasy dawno minęły i pracownicy samorządowi poszli krok do przodu, dokumenty przekazywane na zewnątrz nadal pozostawiają wiele do życzenia. Zadziwiające jest to, że w małych gminach wiejskich powiatu częstochowskiego (Janów, Lelów) informacje udzielone zostały w taki sposób, że osoby z problemami ze wzrokiem bez problemu będą mogły, przy użyciu specjalnego programu do werbalizacji treści, zapoznać się z udzieloną odpowiedzią.

Jak to się dzieje, że jedni potrafią odpowiadać w sposób właściwy, a inni mają z tym problem? Może to kwestia braku wiedzy, a może zwykłego lenistwa. Zeskanowanie dokumentu do tak zwanego płaskiego pdfa lub zwykłego pliku graficznego nie pozwoli skorzystać z programu do odczytania treści. Dla niewidomego to czarna plama.

Trzeba podkreślić, że do 30 września 2020 r. w każdym urzędzie miał zostać wyznaczony koordynator do spraw dostępności. To osoba będąca niejako opiekunem dostępności i rzecznikiem na rzecz osób ze szczególnymi potrzebami. Ma ułatwiać kontakt i dostęp do usług świadczonych przez podmiot publiczny. Na liście jednostek, które koordynatora wyznaczyły, brak jest jedynie Koziegłów (lista z 26 sierpnia 2021 r.). Pozostałe instytucje samorządowe takich specjalistów mają.

Do koordynatora możemy zgłosić żądanie udostępnienia informacji za pomocą alternatywnego sposobu dostępu, na przykład przez odczytanie niedostępnego cyfrowo dokumentu. Żądanie powinno zawierać dane osoby zgłaszającej, wskazanie, o który dokument chodzi oraz sposób kontaktu. Jeżeli osoba żądająca zgłasza potrzebę otrzymania informacji za pomocą alternatywnego sposobu dostępu, powinna także określić dogodny dla niej sposób przedstawienia tej informacji.

Podmiot publiczny powinien zrealizować żądanie niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni od dnia wystąpienia z żądaniem. Jeżeli dotrzymanie tego terminu nie jest możliwe, podmiot publiczny niezwłocznie informuje o tym wnoszącego żądanie, kiedy realizacja żądania będzie możliwa, przy czym termin ten nie może być dłuższy niż 2 miesiące od dnia wystąpienia z żądaniem.

Jeżeli zapewnienie dostępności cyfrowej nie jest możliwe, podmiot publiczny może zaproponować alternatywny sposób dostępu do informacji.

W przypadku, gdy podmiot publiczny odmówi realizacji żądania zapewnienia dostępności lub alternatywnego sposobu dostępu do informacji, wnoszący żądanie możne złożyć skargę.

Po wyczerpaniu opisanej procedury można także złożyć wniosek do Rzecznika Praw Obywatelskich. (kk)