Przyroda nie wytwarza śmieci - to nasz problem

Przyroda nie wytwarza śmieci - to nasz problem

Śmieci stanowią ogromne obciążenie dla naszej planety. Produkujemy je wszędzie: w domach, szkołach, zakładach pracy. Z roku na rok ilość wytwarzanych odpadów wzrasta. Według danych GUS za 2021 r. wytworzono w Polsce łącznie 121 mln ton odpadów, z czego odpady komunalne stanowiły nieco ponad 11%. Wytwarzanie śmieci jest nieodłącznym elementem ludzkiego bytu.

Istotnym problemem jest brak odpowiedniego zagospodarowania odpadów, co skutkuje m.in. zanieczyszczeniem wód, gleb, powietrza i niszczeniem walorów przyrodniczych.

Sposobem na znaczne ograniczenie produkcji odpadów domowy recykling i życie zgodnie z zasadą 5R.

Metoda ta pozwala na wypracowanie dobrych nawyków, co niewątpliwie przełoży się na efektywne gospodarowanie odpadami w naszym domowym zaciszu. Pięć zasad ograniczania ilości odpadów swoją nazwę wzięło od angielskich słów refuse, reduce, reuse, recycle, rot.

Pierwsza i jedną z ważniejszych zasad tej metody jest odmawianie (REFUSE), którego celem jest zmniejszenie ilości generowanych odpadów. Dobrym przykładem stosowania tej zasady np. odmówienie spakowania warzyw czy owoców w plastikowy woreczek. W zamian za to możemy wielorazowych siateczkę, które w ostatnim czasie zyskują na popularności. Siateczki można zakupić w sklepie lub uszyć np. ze starej firanki.

REDUCE to zasada mówiąca o ograniczeniu konsumpcji. Bardzo ciężko stosować się do tej reguły zwłaszcza w czasach

kiedy mamy nieograniczony dostęp do wszelkiego rodzaju dóbr. Zasada ta powinna skłonić nas do refleksji nad tym, czy rzeczywiście potrzebujemy rzeczy, których zakup planujemy. Bardzo powszechnym zjawiskiem łamania zasady REDUCE jest zakup nowego telefonu, mimo iż stary nadal działa bez zarzutu.

Wielorazowe torby na zakupy, metalowe i szklane słomki, wielorazowe kubki na kawę i bidony na wodę, wielorazowe artykuły higieniczne to nie tylko przykłady na ograniczenie ilości powstających odpadów, ale również spora oszczędność dla naszych portfeli.

W zasadzie REUSE ponowne wykorzystujemy posiadane już przedmioty, a w przypadku zepsutych, zamiast kupować nowy produkt, staramy się naprawić ten stary. Zasada ta pozwala również na rozwój naszej kreatywności. Rzeczy codziennego użytku możemy w prosty sposób ozdobić, odnowić i tym samym nadać im nową funkcję. DIY (do it yourself) to popularny trend prowadzący do powstania czegoś z niczego.

Samodzielne odnawianie mebli, tworzenie biżuterii i dekoracji do domu, przerabianie starych ubrań jest nie tylko ekologiczne, ale również ekonomiczne.

Czwartą zasadą jest doskonale wszystkim znany recykling (RECYCLE). Prawidłowe segregowanie odpadów pozwala na ponowne wykorzystanie surowców wtórnych takich jak papier, szkło i plastik. W segregacji odpadów pomagają odpowiednio oznakowane pojemniki. Recykling umożliwia wytwarzanie nowych produktów oraz generuje oszczędność energii, surowców i środowiska naturalnego. Racjonalne gospodarowanie od-

padami zaczyna się już na etapie zakupu danego produktu. Warto zwrócić uwagę, czy materiał, z którego został wykonany, będzie się do recyklingu.

Piąta, ostatnia zasada dotyczy odpadów biodegradowalnych. Kompostowanie (ROT) to sposób na przekształcenie odpadów w bogaty i cenny nawóz, który wykorzystać można w przydomowym ogrodzie czy warzywniku. Odpady osób niesiadających własnego kompostownika powinny być segregowane w koszu brązowym, skąd trafiają do miejskiej kompostowni.

Pamiętajmy, że przyroda nie wytwarza odpadów. Śmieci „produkujemy” my sami. Ze względu na ochronę środowiska i poprawę jakości naszego życia ważne jest, żeby odpowiednio gospodarować odpadami, m.in. w pełni odzyskiwać nadające się do recyklingu oraz unieszkodliwiać te, których nie można powtórnie wykorzystać.

Tekst powstał w celach informacyjno -edukacyjnych, w ramach realizacji Projektu LIFE „Śląskie. Przywracamy błękit". Kompleksowa realizacja Programu ochrony powietrza dla województwa śląskiego.

Autor: Dominika Bukalak-Gaik Ekodoradca Subregionalny

Projekt zintegrowany LIFE „Śląskie. Przywracamy błękit". Kompleksowa realizacja Programu ochrony powietrza dla województwa śląskiego realizowany jest przy dofinansowaniu z Programu LIFE Unii Europejskiej oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

LIFE20 IPE/PL/000007 - LIFE-IP AQP-SILESIAN-SKY