Permia 1 w MDK: białe koperty, Dubaj w Myszkowie i kwadrans demokracji

Białe koperty burmistrza wręczane na oczach całej sali, interwencja policji, prymitywny szantaż ubrany w wizję złotych fontann, górnicze mundury wyglądające jakby prosto z magazynu rekwizytów, nieformalny rzecznik prasowy czający się tuż za uchem prezesa prezesów, plakat zapraszający na spotkanie zaprojektowany tak, by algorytm Facebooka zabił go jeszcze przed publikacją, filmowa wizja Myszkowa przypominająca co najmniej Dubaj, a na deser pytanie wagi lekkiej zadane przez młodzieżowego mistrza świata federacji WBC, który nie wiedzieć czemu znalazł się w Myszkowie i "pogadanka o odwiertach", w której 80 procent czasu poświęcono... kopalni.

To nie scenariusz kabaretu. To gotowa recepta na to, jak pokazać myszkowianom, co się o nich naprawdę myśli - bez mówienia tego wprost. Tak właśnie można podsumować spotkanie, które spółka Permia 1 zorganizowała 11 grudnia w Miejskim Domu Kultury w Myszkowie.

Zaczęło się niewinnie. Od nieśmiałych żartów prowadzącego, jakbyśmy mieli za chwilę oglądać kiepskiej jakości teatr, a nie uczestniczyć w rozmowie o przyszłości miasta i życia jego mieszkańców. Wielka scena, na niej samotny stolik, górnicze czako z pióropuszem - symbol dialogu społecznego w wersji galowej - oraz woda Jurajska lokalnej produkcji, subtelnie mająca podeprzeć tezę o "dobrej współpracy" inwestora z lokalnymi przetwórcami. I kwiaty - oczywiście biało-czerwone.

Obrazek jak z późnego PRL-u. Z tego samego okresu pochodziły wszystkie zaprezentowane podczas wydarzenia socjotechniki. Z kilometra śmierdziało manipulacją. Ale po kolei.

Brawa muszą być

Zanim rozpoczęła się część wykładowa, na scenę wkroczył specjalista od marketingu, zachowujący się jak wodzirej najwyższej klasy. Raz po raz wykrzykiwał: "Brawa dla burmistrza, drodzy państwo!", "A teraz brawa dla pana prezesa!", "I oczywiście brawa dla mieszkańców!"...

Gdy wszyscy możni zostali już odpowiednio oklaskani, prowadzący łaskawie oznajmił, że spotkanie odbywa się na warunkach organizatorów - zgodnie z regulaminem. Demokracja? Oczywiście. Ale kagańcowa.

Trzy bloki tematyczne, trzech różnych rozmówców i niemal identyczne argumenty: my chcemy tylko odwiertów, wszystko jest bezpieczne, a kopalnia... no cóż - to zupełnie inna historia.

Profesor od wszystkiego

Pierwszym prelegentem był znany ze swej komercyjnej aktywności specjalista od geologii i hydrologii, dr hab. inż. Mariusz Czop. Gdzie pojawia się temat kopalni - tam pojawia się i on. Bolesławiec, Poręba, Zawiercie, a teraz Myszków.

Na miejscu tytułowany skromnie jako profesor Akademii Górniczo-Hutniczej. W sąsiednim powiecie poszedł krok dalej - umieszczając logo AGH na swojej prezentacji. Ktoś jednak zadał na uczelni niewygodne pytanie, czy aby na pewno prezentacja ta ma coś wspólnego z działalnością dydaktyczną pracownika. Logo zniknęło szybciej, niż pojawiło się na slajdzie.

Mundur robi swoje

Drugim prelegentem był geolog wystrojony w galowy górniczy mundur - prezes spółki będącej udziałowcem Permii i specjalista od odwiertów. Mundur zobowiązuje, więc i przekaz był równie galowy: pełne bezpieczeństwo, brak zagrożeń i cuda, w których będziemy się pławić, gdy tylko złoża zostaną zbadane.

Dubaj, tylko lepszy

Trzeci na scenie pojawił się prezes Permii, Kasjan Wyligała, witany blaskiem fleszy z telefonów. Rozpoczął skromnie i żartobliwie: że jest już w Myszkowie znany, że bywa tu tak często, iż sporo wydali na podróże, że ma resortowe odznaczenie i doświadczenie w spółkach Skarbu Państwa.

Potem było już tylko lepiej. Myszków - według tej wizji - ma zawstydzić Dubaj. Na pewno będziemy mieli tu, jak w innych miastach, gdzie działają kopalnie: ekstraklasowy klub piłkarski, prywatny szpital, aquapark i wszystko, czego tylko dusza zapragnie. Gigantyczne wpływy z podatków czekają tuż za rogiem.

Jest tylko jeden warunek: radni Myszkowa nie mogą pójść śladem Żarek czy Koziegłów i przyjąć uchwały sprzeciwiającej się powstaniu kopalni. Bo jeśli przyjmą... to Dubaj przeniesie się do Poraja.

Film przyszłości

Crème de la crème był film pokazujący Myszków za kilkadziesiąt lat: młodzi ludzie na kocach, seniorzy na tandemach, rynek, którego miasto nigdy nie miało - i zapewne nie będzie miało, chyba że na animacji.

Na widowni, w drugim rzędzie, tuż za prezesem prezesów, zasiadał nieformalny rzecznik prasowy projektu, od tygodni przekonujący na swoich łamach, że jeszcze chwila, jeszcze moment i w Myszkowie będziemy mieć drugie KGHM. Co ciekawe, prezesi co rusz oburzali się porównaniami myszkowskich złóż do tych miedziowych.

Nokaut techniczny

Szczególnym zaskoczeniem dla uczestników spotkania była obecność osoby, której raczej nikt nie spodziewał się zobaczyć na sali widowiskowej MDK Myszków. Specjalnie do Myszkowa - zapewne dowiedziawszy się o wydarzeniu z Facebooka - przyjechał Damian Jonak, znany bokser, zdobywca brązowego medalu Mistrzostw Europy Juniorów oraz młodzieżowy mistrz świata federacji WBC, górnik, działacz związków zawodowych.

Jonak, kojarzony przede wszystkim ze sportem i działalnością związkową na Śląsku, pojawił się w Myszkowie, by zadać prezesom spółki Permia 1 jedno, skromne pytanie: czy górnicy z likwidowanych śląskich kopalń znajdą zatrudnienie w planowanej kopalni... w Myszkowie.

Samo pytanie można uznać za zasadne. Jednak fakt, że znany śląski bokser i związkowiec przyjeżdża specjalnie do niewielkiego Myszkowa, by pytać o przyszłość górników z innej części województwa, budzi co najmniej zdziwienie. Tym bardziej, że sprawa dotyczy inwestycji, która dla lokalnej społeczności wiąże się z poważnymi obawami środowiskowymi i społecznymi.

Zaskakuje nie tylko obecność Jonaka, ale i kontekst tej wizyty. Podczas gdy mieszkańcy Myszkowa pytają o wpływ kopalni na zdrowie, wodę, środowisko i bezpieczeństwo swoich rodzin, na sali wybrzmiewa pytanie o miejsca pracy dla górników z likwidowanych kopalń na Śląsku. Dla wielu obecnych był to wyraźny sygnał, że w tej układance interes lokalnej społeczności niekoniecznie znajduje się na pierwszym miejscu.

To zestawienie - Myszków, planowana kopalnia i przyjezdny działacz związkowy pytający o przyszłość śląskich górników - trudno uznać za przypadkowe. I trudno się dziwić, że wśród mieszkańców wywołało ono więcej konsternacji niż poczucia bezpieczeństwa.

Demokracja zamknięta o 17:15

Podczas gdy na sali trwał festiwal cudów, za drzwiami rozgrywały się sceny rodem z innego spektaklu. Jeden ze spóźnionych mieszkańców dowiedział się, że po 17:15 nie ma wstępu - taka decyzja organizatora, a ochrona miała "nakaz". Studencki kwadrans? Być może to wkład pana profesora.

Oburzony mieszkaniec wezwał policję. Policja początkowo nie chciała interweniować, więc mieszkowianin udał się osobiście na komendę, po czym przyjechali na miejsce i spisali notatkę. Inni mieszkańcy również odbili się od drzwi, ale już nie wzywano służb.

Jeszcze inni narzekali, że o spotkaniu nie wiedzieli. Zaproszenie ukazało się na Facebooku - zaprojektowane wbrew wszelkim zasadom zwiększania zasięgów: mnóstwo tekstu, kod QR i publikacja w formie, która algorytm skutecznie zdusił. Przypadek? Trudno w to uwierzyć.

Ostatecznie na sali znalazło się 76 osób, wliczając organizatorów. Zdecydowaną większość stanowili samorządowcy.

Pytania? Szybko, bo czas się kończy

Prowadzący kilkukrotnie podkreślił, że spotkanie ma się skończyć punktualnie o 19:00 i nie ma możliwości przedłużenia. Bloki wykładowe zaplanowano tak, że skończyły się o 18:47. Mikrofon trzymano kurczowo, pytania miały być krótkie, bez "exposé".

Do zadawania pytań zgłosiło się kilkoro uczestników: mieszkaniec - ten z promocyjnej gazetki, był też przedstawiciel Konfederacji Korony Polskiej, który nie dał sobie w kaszę dmuchać, kolejny przedstawiciel Konfederacji (tej Mentzena), opowiedział o swoich doświadczeniach z innym inwestorem, który ekstraklasy w jego mieście nie zapewnił.

Znany myszkowski przedsiębiorca z branży obuwniczej, chwalący wcześniej w internecie i na łamach DEMOKRATYCZNEJ powstanie kopalni, zapytał, czy obuwie robocze na kopalni będzie od polskich producentów... Trzeba było - a co tam! - już wprost zapytać, czy kupią od niego.

Kilku mieszkańców przedstawiło w pytaniach swoje obawy - pytali o wodę, o pierwiastki... Sekretarz Powiatu Krystyna Jasińska pytała o wody podziemne. Urszula Bauer mówiła o bezpieczeństwie i braku szacunku do mieszkańców. Andrzej Hutnik punktował manipulacje. A dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy Urszula Koral poprosiła, by panowie korzystali z bieżących statystyk, nawet jeśli nie pasują im do założeń.

Na slajdach pojawiły się dane o bezrobociu za 2024 rok, a informacje publikowane są na bieżąco. I powszechnie dostępne. Jednak obecnie bezrobocie jest niższe niż w 2024 i niekoniecznie mogło się to podobać.

Białe koperty

A na koniec - przewodniczący Rady Miasta Norbert Jęczalik zadaje pytanie, burmistrz Włodzimierz Żak podchodzi i… wręcza mu białą kopertę. Drugą chowa za pazuchę. Co w środku? Nie wiemy. Wiadomo natomiast, że moment ich wręczania był jednym z najgorszych możliwych. Prywatna firma, radni uchwały nie przyjęli, zadane pytania i białe koperty… Zauważyło to wielu uczestników.

Odwierty czy kopalnia?

Najzabawniejsze - a raczej najbardziej znamienne - było to, że spotkanie o odwiertach w 80 procentach dotyczyło kopalni. Poinformowano, że złożono wniosek o uznanie złoża za strategiczne (złożył go Wojewoda Śląski). Gdy do tego dojdzie, procedury administracyjne zostaną skrócone.

Planu na kopalnię "nie ma", ale ma powstać w ciągu 12 lat. A jeśli nie zrobią odwiertów oni - przyjdzie ktoś inny. Brzmiało to tak, jakby Myszków został już sprzedany, a mieszkańcom pozostało jedynie czekać. Zasoby przewidziano do eksploatacji na 50 lat. A odwierty? To tylko formalność potrzebna do zmiany klasyfikacji złoża z C2 na C1. I niech ta informacja otworzy oczy wszystkim tym, którzy uważają, że oni teraz będą tylko badać złoża, by się dowiedzieć co mamy pod stopami.

Oni to naprawdę doskonale wiedzą.

Szacunek po permiowsku